آمار
| تعداد نشریات | 27 |
| تعداد شمارهها | 497 |
| تعداد مقالات | 5,323 |
| تعداد مشاهده مقاله | 7,083,932 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 4,717,385 |
خوانش تطبیقی مضامین کتیبههای منابر چوبی تاریخی در ایران | ||
| پژوهشنامه تمدن ایرانی | ||
| مقاله 10، دوره 7، شماره 1 - شماره پیاپی 13، تیر 1404، صفحه 192-211 اصل مقاله (1.93 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22103/jic.2025.23979.1359 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد مدهوشیان نژاد* 1؛ عاطفه پورصالحی2 | ||
| 1گروه صنایع دستی، دانشکده هنر، دانشگاه الزهرا، تهران | ||
| 2گروه صنایع دستی، دانشکده هنر، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| در زمینه مطالعه هنر کشورهای اسلامی، کتیبهها همچون عناصری معنایی و تزئینی، از مهمترین ابزارها در راستای بیان و گسترش باورها و سیاستهای مذهبی حاکم بر جامعه محسوب میگردند. هنرمندان مسلمان بسترهای مختلفی را برای این مهم برگزیدهاند که منابر چوبی ازجمله آنها هستند. منبرها علاوه بر کارکردهای سیاسی و فرهنگی، نقشی مهمی در اشاعه و ترویج مبانی دینی داشتهاند. بر همین بنیان، هدف از نگارش تحقیق حاضر، دستهبندی و بررسی تطبیقی محتوایی کتیبههای منابر چوبی تاریخی در ایران است. در این راستا سوال پژوهش بدین صورت است: محتوای کتیبههای منابر چوبی تاریخی ایران چیست و سیر تحول آنها چگونه است. بررسی آنها میتواند چشمانداز روشنی از اوضاع فرهنگی و مذهبی دورههای مختلف را پدیدار کند که ضرورت تحقیق حاضر را بیش از پیش مینمایاند. روش تحقیق بهصورت تحلیلی-توصیفی است که اطلاعات آن به روش کتابخانهای و با پیمایشهای میدانی تدوین شده است. نتایج تحقیق نشان داد: از سده 4 تا 9 هق منابر عمدتا با آیاتی از قرآن مجید منقوش میشدند و در دورههای بعد با شیعی شدن حکومت در ایران، تاکید بر روی مضامین شیعی به شکل واضحی قابل مشاهده است. این تاکید از سدههای 11 تا آخر دورهی قاجار، در کنار آیات، بیشتر در غالب اذکار و اشعار مشاهد شده است. علت این تغییر میتوان را در تحولاتی که در ساختار نگرش حکومت و تاثیر گرایش به دیدگاههای غربی رخ داده است جستجو نمود.علت این تغییر میتوان را در تحولاتی که در ساختار نگرش حکومت و تاثیر گرایش به دیدگاههای غربی رخ داده است جستجو نمود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| منبر چوبی؛ کتیبه؛ آیات قرآن؛ اشعار؛ مضامین شیعی | ||
| مراجع | ||
|
ﺍﺳﺘﺎﺩﻱ، ﺭﺿﺎ. (1385)، ﺷﻴﻌﻪ ﻭ ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ ﭼﻨﺪ ﭘﺮﺳﺶ، تهران: مشعر.
الوائلی، حسن بن محمد بن حیدر (2013). نزهة الألباب فی قول الترمذی «وفی الباب»، جلد 2، دار ابن الجوزی: مصر
الهیزاده، محمد حسن و همکاران (1394). بررسی محتوای کتیبههای ﻣﺴﺎﺟﺪ ﺧﺮاﺳﺎن در ﻋﻬﺪ ﺗﯿﻤﻮری، نشریه ﺧﺮاﺳﺎن ﺑﺰرگ، ﺳﺎل ﭘﻨﺠﻢ، ﺷﻤﺎره 17، صص118-99.
شایستهفر، مهناز (1380). جایگاه قرآن، حدیث و ادعیه در کتیبههای اسلامی، نشریه مدرس علوم انسانی، شماره 23، صص94-57.
شیخی، علیرضا. (1398)، مطالعه تطبیقی مضامین کتیبه ها در آثار چوبی وابسته به معماری در حرم مطهر امام رضا (ع)، فصلنامه علمی مرمت و معماری ایران، سال نهم، شماره بیستم، صص 113-91.
شیرنژادی، حاتم (1399) مطالعه ویژگی های فرمی و بصری منبر در نگارگری های ایران و تطبیق آن با نقوش موجود در منبرهای مساجد اصفهان، پروژه نهایی کارشناسی ارشد رشته هنر اسلامی (گرایش مطالعات تاریخی و تطبیقی)، گروه هنر اسلامی، دانشگاه هنر اصفهان.
شیشوانی، هاله (1398) ﻃﺮاﺣﯽ و اﺟﺮای ﮐﺘﯿﺒﻪ ﭘﺮده ﺑﺮاﺳﺎس ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﮐﺘﯿﺒﻪ ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﺮ ﭼﻮﺑﯽ ﺳﻠﺠﻮﻗﯽ و اﯾﻠﺨﺎﻧﯽ، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشکده هنرهای صناعی دانشگاه هنر اسلامی: تبریز.
جوادی آملی، عبدالله (1389). تفسیر موضوعی قرآن کریم، جلد۲، اسراء: قم.
فضائلی، حبیب الله. (1384)، تعلیم خط، چاپ هشتم، سروش: تهران.
محمدی ریشهری، محمد و همکاران (1389). نهج الدعاء، مترجم: حمیدرضا شیخی، جلد اول، مؤسسه علمی فرهنگی دار الحدیث: قم.
ﻣﮑﯽﻧﮋاد، ﻣﻬﺪی (1386). ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪی ﮐﺘﯿﺒﻪﻫﺎ در ﻣﻌﻤﺎری دوره ﺻﻔﻮی، ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻣﻘﺎﻻت ﺧﻮﺷﻨﻮﯾﺴﯽ، ﮔﺮدﻫﻤﺎﯾﯽ ﻣﮑﺘﺐ اﺻﻔﻬﺎن، ﻓﺮﻫﻨﮕﺴﺘﺎن ﻫﻨﺮ، ﺗﻬﺮان ، ص85 -99.
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 271 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 152 |
||