| تعداد نشریات | 27 |
| تعداد شمارهها | 483 |
| تعداد مقالات | 5,055 |
| تعداد مشاهده مقاله | 6,424,178 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 4,235,175 |
بازنماییهای کودک و جهان کودکی در آثار چوبک | ||
| نشریه ادبیات تطبیقی | ||
| مقاله 8، دوره 17، شماره 32، شهریور 1404، صفحه 133-150 اصل مقاله (1.03 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22103/jcl.2025.23974.3771 | ||
| نویسندگان | ||
| فاطمه طاهری سروتمین1؛ عاطفه جمالی* 2؛ فرامرز خجسته2 | ||
| 1دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه هرمزگان، هرمزگان، ایران | ||
| 2دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه هرمزگان، هرمزگان، ایران | ||
| چکیده | ||
| کودکی مفهومی فرهنگ مبنا است و در جوامع و ادوار مختلف تعاریف متفاوتی از آن ارائه شده است. برای دستیابی به شناختی کلی از کودکی، میتوان از دانشهای مختلف بهره گرفت. در این پژوهش، با روش تحلیل محتوای کیفی محتوایی ، مفهوم کودکی را در آثار صادق چوبک تحلیل میکنیم و تلاش می کنیم در کنار الگوهای شناختهشدة جامعهشناختی از کودکی، الگوهای فرهنگی جامعة ایران دورة پهلوی دوم نیز معرفی شود. اگرچه این دورۀ تاریخی، دورة شکوفایی مفهوم کودکی است؛ اما چالشهایی نظیر فقر، کار کودکان و نابرابری همچنان وجود دارد و سهم کودکان فرودست از امکانات همچنان ناچیز است. چوبک در آثارش با توجه به سبک ناتورالیستی، توجهی ویژه به کودکان طبقۀ فروتر دارد و دردها و رنجهای آنها را به شکلی عمیق و عریان به تصویر میکشد.کودکان طبقات متوسط و فراتر اگر در داستانی هم حضور دارند، برای نشان دادن تقابل طبقاتی با کودکان فرودست است. در آثار داستانی چوبک بیش از آنکه مسائل اجتماعی عصر پهلوی و راههای برون رفت از فقر و ظلم به تصویر کشیده شود، مطابق با مؤلفههای داستانهای ناتورالیستی،کودکان قربانیانی هستند که همچون بزرگسالان روانرنجور در چنبرۀ سرنوشت شوم خود گرفتارند و گریزی از بدبختی و جبر محیط و سرنوشت ندارند. این کودکان معصوم و قربانی در معرض انواع آسیبهای جسمی و روانی و اسیر در سنتها و خرافات پوسیده-اند. تنها در داستان رئالیستی «تنگسیر» فرزند قهرمان در مسیر ظلم ستیزی پدر گام برمی دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| شرایط اجتماعی؛ ادبیات داستانی؛ عصر پهلوی؛ صادق چوبک؛ کودکی | ||
| مراجع | ||
|
کتابنامه
الف.منابع فارسی
-آژند،یعقوب (1369). سایه به سایۀ داستان نویسی در ایران. مجله ادبستان فرهنگ و هنر، سال اول، ش6، خردادماه. صص20-25.
-امیدی، رضا (1395) تحولات سیاست گذاری اجتماعی در عصر پهلوی: فراز و فرود رابطۀ دولت و ملت. برنامه ریزی رفاه و توسعۀ اجتماعی، 7(28)، 157-198. https://doi.org/10.22054/qjsd.2017.7144
-براهنی، رضا(1368). قصهنویسی. تهران: البرز.
-پاینده، حسین(1391). داستان کوتاه در ایران. جلد اول. چاپ دوم. تهران: نیلوفر.
-پاینده، حسین. (1399). نقد و نظریه ادبی. جلد اول. چاپ سوم. تهران: سمت.
-پاینده، حسین(1393).گشودن رمان. تهران: چ2، مروارید.
-ثروت، منصور(1385).آشنایی با مکتبهای ادبی. تهران: سخن.
-جنکس، کریس. (1388) دوران کودکی. چ اول. مترجم سارا ایمانیان. تهران: اختران.
-چوبک، صادق . (1342). تنگسیر. تهران: نگاه.
-چوبک، صادق. (1345). سنگ صبور. تهران: جاویدان.
-چوبک، صادق. (1344). انتری که لوطیش مرده بود. تهران: شرکت کتابهای جیبی.
-چوبک، صادق. (1334). خیمه شببازی. چاپ دوم. تهران: کتابخانه گوتمبرگ.
-چوبک، صادق.(2535).چراغ آخر. چاپ دوم.تهران: انتشارات جاویدان.
-چوبک، صادق . (1399). چراغ آخر. چاپ ششم. تهران: انتشارات جاویدان.
-چوبک، صادق . (1399). روز اول قبر.تهران: جاویدان با همکاری بدرقه جاویدان.
-حاتمی، زهرا. (1397). تاریخ کودکی در ایران (از آغاز عصر ناصری تا پایان دوره رضا شاه). چاپ دوم، تهران: علم.
-حسین نیای نازی، سودابه. (1394). برساخت اجتماعی کودکی در ادبیات کودک ایران معاصر؛ تحلیل روایت متون شاخص ادبیات کودک پس از انقلاب اسلامی تاکنون. رساله دکتری، دانشکده روانشناسی و علوم اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی تهران مرکز.
-خاکساری، عالیه. (1397). بررسی تطور مفهوم کودکی در داستان کوتاه بزرگسال (1300-1357)، پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه هرمزگان.
-خجسته، فرامرز و دیگران(1396). سیمای کودکان کار در آثار داستانی کودک و نوجوان فارسی پس از انقلاب اسلامی.متن پژوهی ادبی، 21(73). 129-150. doi 10.22054/ltr.2017.8126
- زاهدی اصل، محمد؛ بزرافکن، فرهاد (1400). بررسی روند تحولات سیاستگذاری و نهادی مربوط به کودکان در ایران، برنامه ریزی رفاه و توسعه اجتماعی، 11(45). 191 -147. https://doi.org/10.22054/qjsd.2021.57905.2104
-سپانلو، محمدعلی(1366).نویسندگان پیشرو ایران. تهران: نگاه.
-سیدحسینی، رضا (1387). مکتبهای ادبی. جلد اول. چاپ چهاردهم، تهران: نگاه.
-شمیسا، سیروس (1390). مکتبهای ادبی. چاپ اول. تهران، قطره.
-شعبان،مریم(1400).تبار شناسی حقوق کودک در ایران از قاجار تا معاصر به سوی حقوق کودک بومی ایرانی.حقوق و مطالعات نوین، 2(4). 1-31.
-شعبان، مریم. (1401). کودک و کودکی از منظر علم. تمدن حقوقی. دوره5، شماره11، صص215- 230. 10.22034/lc.2022.148617
- قاسم زاده،محمد(1383). داستان نویسان معاصر ایران. تهران: هیرمند.
-کوئن، بروس (1381). مبانی جامعهشناسی. ترجمه محسن ثلاثی. تهران: فرهنگ معاصر.
-محمدی، محمدهادی؛ قایینی، زهره. (1384). تاریخ ادبیات کودکان ایران، ج5. تهران: چ3، چیستا.
-محمدی، محمدهادی؛ قایینی، زهره. (1393). تاریخ ادبیات کودکان ایران، ج8.تهران: چ3، چیستا.
-مطوری، سارا. (1400). بررسی و تحلیل سیر دگرگونی انگاره و تصویر کودک و کودکی در نمایشنامه بزرگسالان از آغاز تا1350. رساله دکتری. دانشکده ادبیات و علوم انسانی. دانشگاه هرمزگان.
-میرعابدینی، حسن. (1380). صدسال داستان نویسی ایران، ج اول و دوم، تهران: چشمه.
-ووهد، مارتین و جمعی از مولفین. (1397). جستاری در مطالعات کودکی. مترجمین: زینب غنی و همکاران. تهران: جامعه شناسان.
ب.منابع لاتین
-Sorin, Reesa. (2005). Changing Images of Childhood - Reconceptualising Early Childhood Practice .International Journal of Transitions in Childhood, Vol.1,
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 279 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 134 |
||