آمار
| تعداد نشریات | 27 |
| تعداد شمارهها | 497 |
| تعداد مقالات | 5,318 |
| تعداد مشاهده مقاله | 7,077,393 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 4,712,374 |
تبیین تاریخ ذهنیت عامه مبتنی بر نظریۀ ساختیابی در شکلگیری فضاهای شهری (مطالعۀ موردی: شهر همدان) | ||
| جغرافیای اجتماعی شهری | ||
| دوره 12، شماره 2 - شماره پیاپی 27، مهر 1404، صفحه 69-86 اصل مقاله (3.06 M) | ||
| نوع مقاله: مقالۀ پژوهشی (بنیادی) | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22103/jusg.2025.2160 | ||
| نویسندگان | ||
| نگار خیابان چیان1؛ محمد ابراهیم زارعی* 2؛ سید محمد مهدی حسینی کیا3 | ||
| 1دانشجوی دکتری شهرسازی، گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران. | ||
| 2استاد تمام گروه باستانشناسی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران | ||
| 3دکتری معماری اسلامی، گروه معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران | ||
| چکیده | ||
| مقدمه: شکلگیری شهر بهعنوان ساختاری اجتماعی و کالبدی به طیف پیچیدهای از این عوامل بستگی دارد. از طرفی این عوامل میتوانند دارای ارتباط با یکدیگر، عناصر شهری را ایجاد نمایند. نظریه ساختیابی یکی از راهبردهایی است که میتواند رابطۀ بین عاملیت و ساختار را تبیین و نوع ارتباط، محدودیتها و تا حدی چگونگی این رابطه را تبیین کند. مساله قابل بررسی در این مطالعه، چگونگی ارتباط شهروندان بر ساختار عناصر شهری بهعنوان کنش و عاملیت است. این پژوهش باهدف پاسخ به این پرسش که چگونه ذهنیت عامه مردم بهعنوان عامل و شکلگیری فضاها و بناهای شهر همدان بهعنوان ساختار دارای ارتباط هستند، انجام شده است. داده و روش: تحقیق حاضر بنیادی با روش تحقیق آمیخته از شیوهی کمی و کیفی است که در مرحله اول بر اساس شیوه کمی، با استفاده از شیوهی چیدمان فضایی و تطبیق نتایج حاصل از دو نقشه قاجار و معاصر، به شناسایی و منطبق بودن مرکز شهر در هر دو نقشه در همپیوندترین مسیرها منجر گردید. سپس به بررسی کیفی ساخت و عاملیت مبتنی بر متون، تصاویر و واکاوی میدانی به ارتباط کنش و ساختار بر اساس ذهنیت عامه پرداخته شد. یافتهها: مبتنی بر بخش اول تحلیل ساختار فضایی مسجد جامع و بازار سنتی همدان که در این محدوده قرار دارند برای مطالعه سیر ارتباط عاملیت و ساخت انتخاب شدند. نتایج نشان داد که عاملیت (شهروندان) و ساختار (کالبد عناصر شهر) دارای ارتباط دوطرفه با یکدیگرند. به عبارت دیگر هم عاملان شهر بر ساختار عناصر شهر تاثیر گذارند و هم ساختار بر ایجاد ذهنیت کنشگران که همان شهروندان هستند؛ گرچه میزان این اثرگذاری در این پژوهش قابل اندازهگیری نیست. نتیجهگیری: نتیجهی حائز اهمیت حاکی از آن است که در مقیاس کلان، ساختار شهر بر عاملیت شهروندان و در مقیاس خرد، عاملیت بر ساختار اثرگذارند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ذهنیت عامه؛ چیدمان فضایی؛ نظریه ساختیابی؛ بازار سنتی همدان؛ مسجد جامع همدان | ||
| مراجع | ||
|
منابع
احدی، حسن؛ مهرجو، مهرداد (1400). بررسی تطبیقی ویژگیهای زیست محیطی وکالبدی شهرهای ارگانیک با شهرهای جدید (مطالعه موردی: شهر شازند و شهر جدید مهاجران). پژوهشهای جغرافیای انسانی، دورۀ54، شمارۀ4، 1528-1511.
استنفورد، مایکل (1387).، درامدی بر فلسفه تاریخ، ترجمه احمد گل محمدی، نشر نی.
اولیویه، گیوم آنتوان (1371). سفرنامه اولیویه، ترجمه محمدطاهر میرزا، تهران، نشر اطلاعات.
آیرین، فرانک؛ برانستون، دیوید (1376). جاده ابریشم، ترجمه محسن ثلاثی، تهران.
پارکر، جان (1386). ساختیابی، حسین قاضیان، نشر نی.
پیربابائی، محمدتقی؛ ایرانشاهی، رحیم (1399). واکاوی نقش فرهنگ وقف در تکوین ارسن های شهری بر اساس نظریه ساخت یابی، فرهنگ معماری و شهرسازی اسلامی، دورۀ 5، شماره 2، 17- 36.
تمسکی، زینب؛ اهری، زهرا، (1395). از ذهنیت عامه تا تظاهر کالبدی: امامزاده سید اسماعیل، تهران قاجاری و رفع تعارضات اجتماعی. تحقیقات تاریخ اجتماعی، سال 6. شماره 2، 61-86. پ
توکل، محمد؛ حبیبی بدرآبادی، محبوبه (1401). تغییرات فناورانه در چارچوب نظریۀ ساختیابی. جامعهشناسی کاربردی، شماره 87، 5 - 28.
جلائیان بخشنده، وجیهه؛ قاسمی، وحید؛ ایمان، محمدتقی (1397). تدوین و سنجشپذیری مقیاس مدارای اجتماعی مبتنی بر نظریه ساختیابی گیدنز. پژوهشهای جامعهشناسی معاصر، شمارۀ 12 ، 135-160.
ریتزر، جورج (1374)؛ نظریه جامعهشناسی در دوران معاصر، ترجمۀ محسن ثلاثی، انتشارات علمی.
زارع، ایمان، غلامی جمکرانی، رضا (1398). تئوری ساختیابی آنتونی گیدنز و نقش آن در تعیین مدل پاسخگویی سازمانی در نظام حسابداری. دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، شمارۀ 11، 41-58.
زارعی، محمدابراهیم (1390)، ساختار کالبدی- فضایی شهر همدان از آغاز دوره اسلامی تا پایان دوره قاجار بر اساس مدارک و شواهد موجود، نامه باستان شناسی، دوره 1، شماره 1، 82 - 57 .
سلطانی، مهدی، ندیمی، هادی (1398). تاریخ ذهنیت عامه در معماری ایران: موضوعات، روشها و منابع. فصلنامه مرمت و معماری ایران. سال 9، شماره 19، 51-63.
قیومی بیدهندی، مهرداد؛ شمس، امید (1391). درآمدی بر تاریخ ذهنیت عامه در معماری ایران، مطالعات معماری ایران، دوفصلنامه معماری ایرانی، شماره 2، 18- 1 .
کلهون (1387). تئوری جامعهشناسی آنتونی گیدنز، ترجمۀ جمال محمدی، تهران، نشر نی.
گیدنز، آنتونی (1384 B). پیامدهای مدرنیته، ترجمۀ محسن ثالثی. تهران، نشر مرکز.
گیدنز، آنتونی (1384A). مسائل محوری در تئوری اجتماعی: کنش، ساختار و تعارض در تئوری اجتماعی، ترجمه محمد رضایی، تهران، نشر سعاد.
گیدنز، آنتونی (1386). جامعهشناسی. با همکاری کارن بردسال؛ ترجمۀ حسن چاوشیان. تهران، نشر نی.
مقدسی، ابوعبدالله محمد بن احمد (1361)، احسن التقاسیم فی معرفه الاقلیم.
موریه، جیمز جاستی نین (1386)، سفرنامه جیمز موریه، ترجمۀ ابوالقاسم سری، تهران، انتشارات طوس.
مهریار، محمد (1378). اسناد تصویری شهرهای ایرانی دوره قاجار، تهران، سازمان میراثفرهنگی کشور، انتشارات دانشگاه شهید بهشتی.
References Archea, J (1999). the place of Architectural Factors in Behavioral theories of privacy. Journal of social, 33(3). 116-137. Burke, Peter. 1998. Mentalities. In A Global Encyclopedia of Historical Writing: K + Z, ed. D.R. Woolf. Taylor & Francis. Eleb, M., Debarre, A. (1999). ARCHITECTURES DE LA VIE PRIVEE. Maisons ET mentalités, XVIIème-XIXème siècle. Paris: Hazan. Giddens, A (2004). Sociology, the Constitution of Society, Polity Press, Cambridge. Hutton, Patrick H (1999). Mentalities, History of. In Encyclopedia of Historians and Historical Writing, ed. Kelly Boyd. Fitzroy Dearborn. Hutton, Patrick H. 1981. TheHistory of Mentalities: The New Map of Cultural History. History and Theory, 20 (3): 237–259. Justi Nin, James (1386). James Morieh's travelogue, translated by Abolghasem Seri, Tous Publishing House, Tehran. Kassel, Philip (2001). An abstract of Anthony Giddens' works. Talen, E. (2008). New urbanism, social equity, and the challenge of post-Katrina rebuilding inMississippi. Journal of Planning Education and Research, 27, 277–2 | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 186 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 130 |
||