آمار
| تعداد نشریات | 27 |
| تعداد شمارهها | 483 |
| تعداد مقالات | 5,055 |
| تعداد مشاهده مقاله | 6,424,178 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 4,235,175 |
بررسی مقایسهای مطلقگویی امثال و حکم در غزلیات حافظ و سعدی | ||
| نشریه ادبیات تطبیقی | ||
| مقاله 3، دوره 17، شماره 32، شهریور 1404، صفحه 21-39 اصل مقاله (800.4 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22103/jcl.2025.25657.3865 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد اسحاقی1؛ محمد مطلبی پاقلعه* 2؛ محمدرضا صرفی3؛ ناصر محسنی نیا4 | ||
| 1دانشجوی دکترا، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه شهید باهنر کرمان | ||
| 2استادیار بخش زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران | ||
| 3استاد بخش زبان و ادبیات فارسی، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی،دانشگاه شهید باهنر کرمان | ||
| 4استاد بخش زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی،دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران | ||
| چکیده | ||
| حافظ و سعدی، هر دو در زمینة پند و اندرز و صدور احکام زندگی، مطلقگوییهایی در دیوان غزلیات خود دارند و به شکل مسلّم و قطعی، حکم دادهاند، هرچند قطعاً مهمترین نصایح و احکام سعدی در گلستان و بوستان مشهود و معروف است. ضربالمثل شدن و تکرار بسیاری از ابیات و مصاریع این دو شاعر بزرگ، گواهی است بر اهمّیت کاربرد امثال و حکم ایشان، نه تنها در ایران، که در جهان؛ امثال و حکمی که قطعی صادر شده و انتظار میرود مطلقاً پذیرفته و بهکار گرفته شوند. هدف از این پژوهش، بررسی و تطبیق امثال و حکم حاوی مطلقگویی در دیوان غزلیات حافظ و سعدی است. در این پژوهش که به روش کتابخانهای انجام شده است، احکام و اندرزهای مطلق این دو شاعر از دیوان غزلیات ایشان استخراج، بررسی و مقایسه شدهاند. سوالهای اساسی پژوهش این است که حافظ و سعدی در امثال و حکم غزلیات خود، در چه زمینههایی مطلقگویی کردهاند و اهمیت اندرزها و احکام مطلقگوی ایشان در چیست و مطلقگویی در اشعار این دو شاعر چه تفاوتها و چه همانندیهایی دارد. یافتههای تحقیق نشان میدهد که هردو شاعر، از پشتوانة دانش، معرفت، تجربه و کمالیافتگی که شرط لازم برای مطلقگویی است برخوردار بودهاند. هر دو از واژههایی خاص مطلقگویی استفاده کردهاند. همچنین اغراقهای مطلقگویانة سعدی نسبت به حافظ بیشتر است و شیرینتر بیان شده است، اما در باب نصایح، برتری با حافظ است. همچنین در موضوعات فلسفی و پرسشها و پاسخهای مهّم زندگی، حافظ بر سعدی برتری دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| مطلقگویی؛ امثال و حِکم؛ غزلیات؛ حافظ؛ سعدی؛ ادبیات تعلیمی | ||
| مراجع | ||
|
کتابنامه
الف.منابع فارسی
قرآن. (1376). ترجمه مهدی الهی قمشهای. نشر الهادی. قم.
اسلامی ندوشن، محمّدعلی. (1388). ماجرای پایانناپذیر حافظ. تهران: یزدان.
جعفری، محمدتقی. (1364). «تلاقی حکمت و ادب در آثار سعدی». ذکر جمیل سعدی، مجموعه مقالات و اشعار به مناسبت بزرگداشت هشتصدمین سالگرد تولد سعدی، وزارت ارشاد اسلامی، ج1، صص261- 290.
حافظ، شمسالدّین محمّد. (1399). دیوان. قزوینی-غنی. تهران: انتشارات اساطیر.
خرمشاهی، بهاءالدین. (1385). حافظنامه. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
خیّام، عمر. (1354). رباعیات حکیم عمر خیام نیشابوری. به تصحیح محمدعلی فروغی، قم: نشر نگاران قلم.
دهخدا، علی اکبر. (۱۳۷۳). لغتنامه. تهران: موسّسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران.
ذکر جمیل سعدی. (1364). کمیسیون ملّی یونسکو. جلد دوم، وزارت ارشاد اسلامی، چاپ اول.
زرینکوب، عبدالحسین. (1370). از کوچة رندان. امیرکبیر: تهران.
سعدی، مصلح الدّین. (1388). بوستان. حسن انوری، دانشگاه پیام نور.
سعدی، مصلح الدّین. (1379). دیوان غزلیات سعدی. به کوشش خلیل خطیب رهبر، چاپ دهم، تهران: انتشارات مهتاب.
سعدی، مصلح الدّین. (1378). غزلهای سعدی. تصحیح و توضیح غلامحسین یوسفی، تهران: انتشارات سخن.
معلوف، لویس، (1387)، المنجد فی اللغه و الاعلام، ترجمه محمد بندر ریگی، تهران: انتشارات اسلامی.
مرتضوی، منوچهر. (1400). مکتب حافظ. تبریز: انتشارات ستوده.
معین، محمّد. (1380). فرهنگ فارسی. تهران: نشر توس.
مولوی، جلال الدّین محّمد. (1374). مثنوی شریف. عبدالباقی گولپینالی، ترجمه و توضیح توفیق هـ. سجانی، تهران: سازمان چاپ و انتشارات.
ب.منابع لاتین
Aristotle. (1995). The complete works of Aristotle. Jonathan barnes, V. 1 & 2. Prinestone university press | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 275 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 224 |
||